Merhûm Şeyhimiz Mahmûd Ustaosmanoğlu Kuddise Sirruhû Hazretleri'ni Anma ...

SABAH NAMAZININ SÜNNETİNDE OKUNMASI TAVSİYE EDİLEN SÛRE-İ CELÎLELER= وَأَنْ يَقْرَأَ فِي أَوَّلِ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ إلَخْ

 SABAH NAMAZININ SÜNNETİNDE OKUNMASI TAVSİYE EDİLEN S

ÛRE-İ CELÎLELER= وَأَنْ يَقْرَأَ فِي أَوَّلِ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ إلَخْ

قَوْلُهُ: (وَأَنْ يَقْرَأَ فِي أَوَّلِ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ إلَخْ) وَقَالَ الْغَزَالِيُّ: يُنْدَبُ فِي أَوَّلِ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ أَلَمْ نَشْرَحْ، وَفِي الثَّانِيَةِ أَلَمْ تَرَ كَيْفَ؛ لِأَنَّ ذَلِكَ يَرُدُّ شَرَّ ذَلِكَ الْيَوْمِ. وَلِذَلِكَ قِيلَ مَنْ صَلَّاهُمَا بِأَلَمْ وَأَلَمْ لَمْ يُصِبْهُ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ أَلَمٌ رَحْمَانِيٌّ. قَالَ الْغَزَالِيُّ فِي كِتَابِ وَسَائِلِ الْحَاجَاتِ: بَلَغَنَا مِنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ الصَّالِحِينَ وَمِنْ أَرْبَابِ الْقُلُوبِ أَنَّ مَنْ قَرَأَ فِي رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ أَلَمْ نَشْرَحْ لَك، وَأَلَمْ تَرَ كَيْفَ قُصِرَتْ عَنْهُ يَدُ كُلِّ عَدُوٍّ وَلَمْ يَجْعَلْ لَهُمْ عَلَيْهِ سَبِيلًا. قَالَ الْغَزَالِيُّ: وَهَذَا صَحِيحٌ مُجَرَّبٌ بِلَا شَكٍّ اهـ. فَائِدَةٌ: عَنْ التِّرْمِذِيِّ الْحَكِيمِ قَالَ: رَأَيْت اللَّهَ فِي الْمَنَامِ مِرَارًا فَقُلْت لَهُ: يَا رَبُّ إنِّي أَخَافُ زَوَالَ الْإِيمَانِ فَأَمَرَنِي بِهَذَا الدُّعَاءِ بَيْنَ سُنَّةِ الصُّبْحِ وَالْفَرِيضَةِ أَحَدًا وَأَرْبَعِينَ مَرَّةً، وَهُوَ هَذَا "يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ يَا بَدِيعَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ، يَا اللَّهُ لَا إلَهَ إلَّا أَنْتَ أَسْأَلُك أَنْ تُحْيِيَ قَلْبِي بِنُورِ مَعْرِفَتِك يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ."[1]

İmâm Safûrî (rh.’a.); İmâm Gazâlî’den rivâyetle… İmâm-ı Gazâlî (rh.’a.) bir çok sâlih zâtlardan şöyle nakletmektedir; --- (Allâh dostları tarafından) tecrübe edilen şeyler[2] in birisi de; (sabah namazının sünnetinin) birinci rek’âtında Fâtihâ-i Şerîf ve İnşirâh Sûre-i Celîlesi (Elem-Neşrah Leke-i Şerîf= أَلَمْ نَشْرَحْ), ikinci rek’âtında ise Fâtihâ-i Şerîf ve Fîl Sûre-i Celîlesi (Elem-tera Keyfe-i Şerîf =أَلَمْ تَرَ كَيْف) okumaktır.

__________________________

Zîrâ kim, sabah namazının sünnetinde bu kıraate devâm edip böyle yaparsa, hiçbir düşmanın elemi (eli ve emeli) o kişiye erişip ulaşamaz bi-İznillâh-i Te’âlâ… İmâm-ı Ğazâlî (rh.’a.): "Bu (husûs) tecrübe edilmiş ve doğru bulunmuştur. Bunda hiçbir şüphe yoktur" demiştir.[3]

 Allâh'ım! Câhilim, aldanıyorum, benden vazgeçme!

و قال الغزالـي:

"بألم وألم لم يصبه في ذلك اليوم ألم رحماني."

لأن ذلك يرد شر ذلك اليوم. ولذلك قيل من صلا بألم وألم لم يصبه في ذلك اليوم ألم رحماني. قال الغزالي في كتاب

فائدة: عن الترمذي الحكيم قال: رأيت الله في المنام مرارا فقلت له: يا رب إني أخاف زوال الإيمان فأمرني بهذا الدعاء بين سنة الصبح والفريضة أحدا وأربعين مرة، وهو هذا "يا حي يا قيوم يا بديع السموات والأرض يا ذا الجلال والإكرام، يا الله لا إله إلا أنت أسألك أن تحيي قلبي بنور معرفتك يا الله يا الله يا الله يا أرحم الراحمين."

اَلَمْ نَشْرَحْ سُورَةُالْاِنْشِرَاحِ

اَلَمْ تَرَ كَيْفَ سُورَةُالْف۪يلِ

İmam Safûrî --- İmam Gazâlî’den rivâyet…

 من صلي ركعتي الفجر بالم و الم لم يجو الم

Kim iki ‘elem= المتر ‘سُورَةُالْاِنْشِرَاحِاَلَمْ نَشْرَحْ  ile kılarsa (sabah namazının sünnetini) hiçbir elem=güçlük görmez

Hizbul Hâfi (Gizli Sırlı Dua)

Birinci Okunuş
Bismillahirrahmannirrahim.
Allahümme salli ve sellim ala seyyidina
ve' ala alihi ve sahbihi ve sellim.
Bi hafiyyi lutfillâhi
Bi Lâtifi sunillahi
Bi cemili setrillahi
Bi bedii afvillahi
Bi serii kerremallahi
Bi ihazeti cevidallahi
Bi elfi elfi la havle vela kuvvete illa billahi
Değalte fi kenfillahi ve temessektü Bi kitabillahi
Ve teşffehtü Bi resullüllahi sallallahü aleyhi ve sellem
Bi la havle vela kuvvete illa billahil aliyyil azim.
Biyehin yehin ahilin ahilin ahyesin ahyesin.

İkinci Okunuş

Bi hafiyyi lutfillâhi,Bi Lâtifi sunillahi bi cemili setrillahi
Bi bedii afvillahi Bi serii kerremallahi Bi ihazeti cevidallahi
Bi elfi elfi la havle vela kuvvete illa billahi değalte fi kenfillahi ve temessektü
Bi kitabillahi ve teşffehtü Bi resullüllahi sallallahü aleyhi ve sellem
Bi demi mülkillahi Bi la havle vela kuvvete illa billahil aliyyil azim.
Bi yehi yehi ühile ühile ühilü ühyeş ühyeş.
Hacete nefsi bihicebillahi ve menehtehe bi eyetillahi ve hasentühe
Bil cıyeti beyyinat ve zikril hakim.

Bi hakka men yuhyil azim.ve hiye rahim.min gadi sureti yasin.cibrilun
ân yemini ve mikduli ân yaseri ve israfilu min ğalfi ve azrailu min gudemi
ve seyyidüne muhammedin sallallahü aleyhi ve sellem.
Ememi ve isa musa fi yedifemen râeni Habeni ve edeâ emri ve ğateme
Süleymane ala nisani femen fekellemtü ileyhi gâde haceti ve nuru yusufe ala vechi feman
rââni ecceni vallahü muhidünn.
Bi ve hüvel müsteânü bihi ala eğdeni la ilahe illallahü hüvel kebirül müteâli
Muhammedün Resullullahi hüvel seyyidül müffeddeli
vela havle vela kuvvete illa billahil aliyyil azim.
ve salllallahü ala seyyidina ve havlene muhammedün nebiyyil ümmetihi
ve keşefül ğammeti ve ala alihi ve sahbihi ve sellem teslima

hacetler için 3 veya 7 gün süreyle oruç 41 defa okunur.
İlk önce efendimiz s.a.v şeyh abdülkadir geylani hz ve hüseyin kerem ruhlarına fatiha bağışlanır.
Her farz namazından sonra 7 defa okunur.

İlk aşama:Huzur ve manevi hassasiyet, keskin sezgi,

İkinci aşama: kolay servet,engelleri ortadan kaldırmak ve sıkışıklık,zorluklar, altıncı his enerji ,korunma

Üçüncü aşama Zirve (Yüksek seviyesi) Doğa üstü varlıklarla iletişim kurma yetki sahibi olma
Üçüncü Okunuş Zirve:
اسم الشافعى بسم الله الرحمن الرحيم - اللهم اني اسالك بخفي لطف الله بجميل ستر الله ببديع عفو الله بسريع كرام الله باغاث جهد الله بألف ألف ألف لا حول ولاقوة الا بالله. دخلت فى كنف الله وتمسكت بكتاب الله وتشفعت برسول الله صلى الله عليه وسلم. بدوام ملك الله بلاحول ولاقوة إلا بالله العلي العظيم. بياه ياه ياه أحيل أحيل أحيل أحياش أحياش أحياش. حجبت نفسي بحجاب الله ومنعتها بالأيات البينات وذكر الحكيم بحق من يحي العظام وهي رميم. جبريل عن يميني وميكائيل عن يساري وإسرفيل من قدمي وعزرائيل من خلفي وعصى موسى فى يدي فمن راني هابني وأطاع أمري وختم على لساني فمن تكلمت اليه قضى حاجتي ونور يوسوف على وجهي فمن راني احبني والله محيط بي وهو المستعان على اعداء لاإله إلا هو الكبير المتعال وصلى الله على سيدنا محمد سيد المفضل وعلى أله وصحبه أجمعين
"Bismillâhi el-Rahmâni el-Rahıym. Bihafiyyi lutfillâh, bi-Lâtıyfi sun’ıllâh, bi-cemîyli sitrillâh, bi-bedîy’ı afvillâh, bi-serîy’ı keramillâh, bi-iğâseti cûdillâh, bi-elfi elfi lâ havle velâ guvvete illâ billâh. Dehaltü fîy kenefillâh, ve temessektü bi-kitâbillâh, vestecertü bi-Rasûlillâhi sallallâhu aleyhi (ve âlihî) ve sellem, bi-devâmi mülkillâh, bi-lâ havle velâ guvvete illâ billâhil-Aliyyil-Azıym. Bi-yâhin yâhin yâhin, üheylin üheylin, ehyâşin. Hacebtü nefsîy ve dîynîy ve ehlîy ve mâlîy bi-hıcâbillâhi ve mena’tühâ bi-âyâtillâhi ve hassantühâ bil-âyâti vez-zikril-hakîym. Bihakkı men yuhyil-ızâme vehiye ramîym. Cibrîylü an yemîynîy ve İsrâfîylü ve Azrâîylü min verâîy ve Mîykâîylü an yesârîy ve seyyidünâ Muhammedün sallallâhu aleyhi (ve âlihî) ve selleme emâmîy. Asâ Mûsâ fîy yedîy femen ra’ênîy etâ’a emrîy ve hêbenîy, Asâ Mûsâ fîy yedîy femen ra’ênîy etâ’a emrîy ve hêbenîy, Asâ Mûsâ fîy yedîy femen ra’ênîy etâ’a emrîy ve hêbenîy ve hâtemü Süleymâne alâ lisânîy femen tekellemtü me’ahû gadâ hâcetîy, ve hâtemü Süleymâne alâ lisânîy femen tekellemtü me’ahû gadâ hâcetîy, ve hâtemü Süleymâne alâ lisânîy femen tekellemtü me’ahû gadâ hâcetîy, ve nûru Yûsüfe alâ vechîy, femen ra’ênîy ehabbenîy, ve nûru Yûsüfe alâ vechîy, femen ra’ênîy ehabbenîy, ve nûru Yûsüfe alâ vechîy, femen ra’ênîy ehabbenîy, vallâhü min verâihim muhıyt, bel hüve gur’ânün mecîyd, fîy levhın mahfûz. Lâ ilâhe illallâhül-Kebîyrul-Müteâlîy. Muhammedün Resûlüllâhi seyyidül-mifdâl ve sallallâhu alâ seyyidinâ Muhammedin kâşifil-ğummeti ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellem."
Hizbul Hafi duasını okumadan önce aşağıdaki dua 11 defa okunur.
Hizbul Hâfi Duası Arapça
Her namazdan sonra 3 defa okunursa inanılmaz mucizeler görülür.
hacetler için 21 defa okunur.
Faydaları
Keskin kılıç ve aydınlatıcı
Eşler arasında uzlaşma sağlar
Tüm sorunların çözümü
Düşmana karşı zafer
Prestij kazanma
Aşkta başarı
Manevi sırlara erişme doğa üstü güç
her namazdan sonra üç defa okuyun ve niyetinizi zihninizde hayel edin
hacet muhabbet ve evlilik için 7 gün akşam namazdans sonra 21 defa okunur.
kaynak:Görünmezlik Kalkanı Abdülkadir Geylani kitabı / Endenozya

 بسم الله الرحمن الرحيم

بِخَفِيِّ لُطْفِ اللهِ بِلَطِيْفِ صُنْعِ اللهِ بِجَمِيْلِ سِرِّ اللهِ بِبَدِيْعِ عَفْوِ اللهِ بِسَرِيْعِ كَرَمِ اللهِ بِإِغَاثَةِ جُوْدِ اللهِ بِأَلْفِ أَلْفِ

لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ دَخَلْتُ فِي كَنْفِ اللهِ وَ تَمَسَّكْتُ بِكِتَابِ اللهِ وَ اسْتَجَرْتُ بِرَسُوْلِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ

بِدَوَامِ مُلْكِ اللهِ بِلاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيْمِ بِيَاهٍ يَاهٍ أُهَيْلٍ أُهَيْلٍ أَهْيَاسٍ أَهْيَاسٍ حَجَيْتُ نَفْسِيْ وَ دِيْنِيْ وَ أَهْلِيْ وَ مَالِيْ بِحِجَابِ اللهِ

وَ مَنَعْتُهاَ بِآيَاتِ اللهِ وَ حَصَّنْتُهَا بِالْآيَاتِ وَ الذِّكْرِالْحَكِيْمِ بِحَقِّ مَنْ يُحْيِ الْعِظَامِ وَ هِيَ رَمِيْمٌ جِبْرِيْلُ عَنْ يَمِيْنِيْ وَ إِسْرَافِيْلُ وَ عِزْرَائِيْلُ عَنْ وَرَائِيْ

وَ مِيْكَائِيْلُ عَنْ يَسَارِيْ وَ سَيِّدُناَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ أَماَمِيْ عَصَا مُوْسَى فِيْ يَدِيْ فَمَنْ رَأَنِيْ أَطَاعَ أَمْرِيْ وَ هَابَنِيْ وَ خَاتَمُ سُلَيْمَانَ عَلَى لِسَانِيْ

فَمَنْ تَكَلَّمْتُ مَعَهُ قَضَى حَاجَتِيْ وَ نُوْرُ يُوسُفَ عَلَى وَجْهِيْ فَمَنْ رَأَنِيْ أَحَبَّنِيْ وَ اللهُ مِنْ وَرَائِيْ مُحِيْطٌ بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيْدٌ فِيْ لَوْحٍ مَحْفُوْظٍ لاَ إِلهَ إِلاَّ اللهُ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِي

مُحَمَّدٌ رَسُوْلُ اللهُ سَيِّدُ الْمِفْضَالِ وَ صَلَّى اللهُ عَلَى سَيِّدِناَ مُحَمَّدٍ كَاشِفِ الْغَمَّةِ وَ عَلَى آلِهِ وَ صَحْبِهِ وَ سَلَّمَ

 بسم الله الرحمن الرحيم

بِخَفِيِّ لُطْفِ اللهِ بِلَطِيْفِ صُنْعِ اللهِ بِجَمِيْلِ سِرِّ اللهِ بِبَدِيْعِ عَفْوِ اللهِ بِسَرِيْعِ كَرَمِ اللهِ بِإِغَاثَةِ جُوْدِ اللهِ بِأَلْفِ أَلْفِ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ دَخَلْتُ فِي كَنْفِ اللهِ وَ تَمَسَّكْتُ بِكِتَابِ اللهِ وَ اسْتَجَرْتُ بِرَسُوْلِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ بِدَوَامِ مُلْكِ اللهِ بِلاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيْمِ بِيَاهٍ يَاهٍ أُهَيْلٍ أُهَيْلٍ أَهْيَاسٍ أَهْيَاسٍ حَجَيْتُ نَفْسِيْ وَ دِيْنِيْ وَ أَهْلِيْ وَ مَالِيْ بِحِجَابِ اللهِ وَ مَنَعْتُهاَ بِآيَاتِ اللهِ وَ حَصَّنْتُهَا بِالْآيَاتِ وَ الذِّكْرِ الْحَكِيْمِ بِحَقِّ مَنْ يُحْيِ الْعِظَامِ وَ هِيَ رَمِيْمٌ جِبْرِيْلُ عَنْ يَمِيْنِيْ  وَ إِسْرَافِيْلُ وَ عِزْرَائِيْلُ عَنْ وَرَائِيْ  وَ مِيْكَائِيْلُ عَنْ يَسَارِيْ  وَ سَيِّدُناَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ أَماَمِيْ  عَصَا مُوْسَى فِيْ يَدِيْ  فَمَنْ رَأَنِيْ أَطَاعَ أَمْرِيْ وَ هَابَنِيْ  وَ خَاتَمُ سُلَيْمَانَ عَلَى لِسَانِيْ فَمَنْ تَكَلَّمْتُ مَعَهُ قَضَى حَاجَتِيْ  وَ نُوْرُ يُوسُفَ عَلَى وَجْهِيْ فَمَنْ رَأَنِيْ أَحَبَّنِيْ  وَ اللهُ مِنْ وَرَائِيْ مُحِيْطٌ بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيْدٌ فِيْ لَوْحٍ مَحْفُوْظٍ لاَ إِلهَ إِلاَّ اللهُ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِي مُحَمَّدٌ رَسُوْلُ اللهُ سَيِّدُ الْمِفْضَالِ وَ صَلَّى اللهُ عَلَى سَيِّدِناَ مُحَمَّدٍ كَاشِفِ الْغَمَّةِ وَ عَلَى آلِهِ وَ صَحْبِهِ وَ سَلَّمَ

---

[1] نسخ الفقرة ورابط لها،نص: ص:٤٣١- كتاب حاشية البجيرمي على الخطيب تحفة الحبيب على شرح الخطيب - الصلاة المسنونة - المكتبة الشاملة الحديثة.

[2] Mücerrebat Ne Demek? (Mücerreb. c.) Tecrübe olunmuş ve denenmiş şeyler. Osmanlıca'da yazılışı: mücerrebât). Mücerrebât-ı Yakîniyye:  İyice edinilmiş tecrübeler. (Osmanlıca'da yazılışı: mücerrebât-ı yakîniyye).[3] es-Senûsî, el-Mücerrebât, sh:15, -Mücerrebâtü Diyerbî hâmişinde-; Diğer kaynaklar için bkz.: es-Safûrî, Nüzhetü'l-mecâlis, 2/52; Alî el-Üchûrî, Risâle fî fazli 'Âşûrâ, Süleymâniye Kütüphânesi, Yazma Bağışlar, rakam:3981, verâk:53-54.

TERÂZİMİZİN HANGİ KEFESİ AĞIR BASIYOR? CUM'Â SÛRESİ 11. ÂYET_İ KERÎMESİ, Muhammed Yusuf Kandehlevî

TERÂZİMİZİN HANGİ KEFESİ AĞIR BASIYOR?

1960’larda Hindistan’da büyük bir ekonomik kriz yaşanır. Temel ihtiyaç maddelerinin fiyatları hiç görülmemiş bir şekilde artar. Eşyâlardaki pahalılık artık halkın dayanamayacağı bir duruma gelir. Halk, ehl-i sünnet’in büyük âlimlerinden olan Muhammed Yusuf Kandehlevî (rh.’a.)’nin yanına gelip bu durumu şikâyet ederek pahalılıktan ve fiyat artışından yakınırlar. Ondan bu duruma karşı ne yapmaları gerektiğini sorarlar.

Meşhûr şu nasihati yapar ve der ki:

 

--- “İnsanlar ve eşyâlar Allâh (-ü Te’âlâ) katında iki elin iki terâzisinin kefesi gibidir.

 

1-       Eğer Allâh (-ü Te’âlâ) katında insanın değeri artarsa eşyânın değeri düşer ve fiyatlar ucuzlar,

 

2-       Ama eğer Allâh katında insanın değeri düşerse eşyânın değeri artar ve fiyatlar yükselip pahalılık olur. Siz Allâh katındaki değerinizi yükseltmeye bakın ki böylece insanın değeri yükselsin ve eşyânın değeri de azalıp fiyatlarda düşsün.” Sonra Halka dönüp şu âyeti bu söylediğine delîl olarak okur: Ş.g.

﴿ وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَٓاءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوا فَاَخَذْنَاهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ ﴾ ﴿٩٦﴾

“O ülkelerin halkı inansalar ve günahtan sakınsalardı, elbette onların üstüne gökten ve yerden nice bereket kapıları açardık. Fakat yalanladılar; biz de ettikleri yüzünden onları yakalayıverdik.” (A’râf Sûresi, 7/96.)

 

﴿ وَمَنْ اَعْرَضَ عَنْ ذِكْر۪ي فَاِنَّ لَهُ مَع۪يشَةً ضَنْكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَعْمٰى﴾ ﴿١٢٤﴾

“Her kim de benim zikrimden (Kur’ân-dan) yüz çevirirse, mutlakâ ona dar bir geçim vardır. Bir de onu kıyâmet gününde kör olarak haşrederiz.”

(Tâ-Hâ Sûresi, 20/124.)

 

﴿ وَاِذَا رَاَوْا تِجَارَةً اَوْ لَهْوًاۨ انْفَضُّٓوا اِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَٓائِمًاۜ قُلْ مَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجَارَةِۜ وَاللّٰهُ خَيْرُ الرَّازِق۪ينَ﴾ ﴿١١﴾

“Ama onlar bir ticâret veyâ eğlence görünce ona yönelip seni ayakta bırakıverdiler. De ki: “Allâh’ın nezdinde olan, eğlenceden de ticâretten de üstündür. Allâh rızık verenlerin en hayırlısıdır.” (Cum’â Sûresi, 62/11.)

٤٨٩٩- حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الجَعْدِ، وَعَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، قَالَ: "أَقْبَلَتْ عِيرٌ يَوْمَ الجُمُعَةِ، وَنَحْنُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ، فَثَارَ النَّاسُ إِلَّا اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ: ﷽ ﴿ وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا﴾ (الجمعة: ١١.) ، صحيح البخاري، كتاب التفسير (٦٥)، باب: ﴿ وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا ﴾ [سورة الجمعة، آية: ١١] (٦٢/٦٥)، رقم الحديث:٤٨٩٩، ص:٦٩٦.

 

4899 --- “Câbir İbn Abdillâh (r.’a.) şöyle demiştir:

--- “Cum’â günü biz Peygamber (sallâllâh-ü ‘aleyh-i ve sellem)'in berâberinde (namazda) iken yiyecek taşıyan bir kervan geldi. İnsanlar kalkıp ona doğru yürüdüler, yalnız on iki kişi dağılmadı. Bunun üzerine Allâh şu âyeti indirdi: “Onlar bir ticâret, yâhud bir oyun, bir eğlence gördükleri zaman ona yönelip dağıldılar. Seni ayakta bıraktılar. De ki: Allâh nezdindeki, eğlenceden de, ticâretten de hayırlıdır. Allâh rızk verenlerin en hayırlısıdır”

 

(Buhârî, Kitâbü’t-Tefsîr, (65), “Onlar bir ticâret yâhud bir oyun, bir eğlence gördükleri zaman ona yönelîp dağıldılar... " (Cum’â Sûresi, 11) Kavl-i Şerîfi Bâbı  (62/65), Hadîs no: 4899, s:696.)

 

Önemli bir eleştirinin yer aldığı 11. âyette değinilen olayla ilgili olarak kaynaklarda yer alan bilgiler özetle şöyledir: Bir gün Resûlullah (sallâllâh-ü ‘aleyh-i ve sellem) Cum’â Hutbesi îrâd ederken Medîne-i Münevvere’ye bir ticâret kervanının ulaştığını ilân eden sesler duyuldu. O sıralarda kıtlık olduğu için gıda maddesi getirecek bir kervanın gelmesi dört gözle bekleniyordu. Bu sesleri duyan cemaatin önemli bir kısmı o anda ibadet halinde olduklarını unutup yerlerinden fırladılar ve o tarafa doğru koşmaya başladılar; mescidde sâdece on iki kişinin kaldığı rivâyet edilir.

 

(Buhârî, “Tefsîr”, 62; Tirmizî, “Tefsîr”, 62; Taberî, XXVIII, 103-105; İbn Atıyye, V, 309).

 

Hz. Peygamber (sallâllâh-ü ‘aleyh-i ve sellem)’i minberde bu şekilde (ayakta dururken) bırakıp gidenlerin ilk muhacirler ve ensar değil henüz İslâm’ı özümseyememiş yeni müslümanlar olması da muhtemeldir.

 

(Derveze, VIII, 233.)

 

Nitekim bazı rivâyetlerde yukarıda belirtilen sayı on ikiden daha yüksektir.

 

(bk. Zemahşerî, IV, 99; Râzî, XXX, 10.)

 

Onları telâşlandıran asıl âmil, gecikip mal alma fırsatını kaçırma kaygısıydı. Fakat kervanın gelişi o günkü âdetlere göre çalgı aletleriyle ve insanların ona eşlik eden sevinç çığlıklarıyla duyurulduğu için bu koşuşturma aynı zamanda bir şenlik ve eğlence havası da oluşturuyordu. İşte âyette bu sebeple hem ticaret hem eğlence faktörüne değinilmiştir; ama “ona” zamirinin müennes (dişil) olması, yöneldikleri esas şeyin eğlence değil ticaret olduğunu göstermektedir. Âyette, ister alışveriş yapma, ister şenliğe katılma arzusuyla olsun, böyle önemli bir ibadetin yarım bırakılmasının tasvip edilemeyeceği, hele Hz. Peygamber (sallâllâh-ü ‘aleyh-i ve sellem)’i o halde terk etmenin aslâ edebe uygun olmadığı bildirilmiştir. Bu olay ışığında ibâdet, toplu hareket, mâbed âdâbı ve peygambere saygı konularında daha bilinçli, titiz ve dikkatli olunması gerektiği uyarısı yapılmıştır.

(Cum’â Sûresi, 11. Ayet Tefsiri);  Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 348-354.) Ş.g.